Problematyka „Latarnika” ostatnidzwonek.pl
      Nowele Sienkiewicza | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczeniaopracowaniabohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Nowele Sienkiewicza

Problematyka „Latarnika”

Nowela Sienkiewicza ma wymowę patriotyczną. Pisarz przedstawił w niej dzieje polskiego żołnierza – emigranta, tułacza, nazwiskiem Skawiński. Bohater po upadku powstania listopadowego, w którym brał udział: „Ten krzyż dostałem w roku trzydziestym (...)” musiał emigrować z kraju, by na innych kontynentach walczyć o wolność: „Oto bił się w czterech częściach świata (...)”. Po powstaniu listopadowym nastąpił czas masowych wyjazdów z Polski, tak zwana Wielka Emigracja. Jej przyczyn należy dopatrywać się w późniejszych represjach stosowanych wobec Polaków (problem rusyfikacji), w tym żołnierzy, powstańców, inteligencji. Na obcych ziemiach (we Francji, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii) tworzono ośrodki państwowości polskiej, w których mogło rozwijać się życie polityczne i kulturalne.

Dzieje głównego bohatera są jedynie szkicem losów wszystkich emigrantów oraz żołnierzy, którym przyszło walczyć pod obcą banderą , ale w obronie wspólnego celu – wolności. W postaci Skawińskiego twórca zaakcentował jego ogromną miłość do ojczyzny, poczucie wspólnoty z krajem. Starzec, bijąc się w różnych stronach świata, wspominał rodzinne strony, tęsknił. Owa fala tęsknoty uderzyła w staruszka w chwili, gdy wziął do ręki polską książkę. Fragment „Pana Tadeusza” przypomniał mu o więzi z odległą w czasie i przestrzeni ojczyzną. Upadł na ziemię i płakał. Rozpacz wzbierała w jego piersi, szlochał: „Oto czterdzieści lat dobiegało, jak nie widział kraju, i Bóg wie ile, jak nie słyszał mowy rodzinnej, a tu tymczasem ta mowa przyszła sama do niego – przepłynęła ocean i znalazła go samotnika, na drugiej półkuli, taka kochana, taka droga, taka śliczna! We łkaniu, jakie nim wstrząsało, nie było bólu, ale tylko nagle rozbudzona niezmierna miłość, przy której wszystko jest niczym...”

Rozbudzone wspomnienia z młodości, przyćmiły świadomość bohatera. Zapomniał o obowiązku zapalenia latarni. Pogrążył się w myślach, zadumie. Gdy potem opuszczał Aspinwall, dzierżył w ręku pamiętną epopeję, „by i ona mu nie zginęła...”, tak, jak kiedyś utracił ojczyznę: „Otwierały się przed nim nowe drogi tułactwa, wiatr porywał znowu ten liść, by nim rzucać po lądach i morzach, by się nad nim znęcać do woli (...). Na nowe zaś drogi życia miał także na piersiach swoją książkę, którą od czasu do czasu przyciskał ręką, jakby w obawie, by mu i ona nie zginęła...”


Ostatnie słowa aluzyjnie nawiązują do „Mazurka Dąbrowskiego”. Sienkiewiczowi chodziło o podkreślenie koncepcji patriotyzmu opartego na tradycji narodowej. Owa tradycja miała determinować przetrwanie narodowe, zwłaszcza w trudnych warunkach zaborów, ponadto na nowo wzniecała nadzieję.

Juliusz Kleiner – historyk literatury, przypominając najważniejszą scenę „Latarnika” – moment czytania przez Skawińskiego utworu Mickiewicza, pisał: „Arcydzieło kompozycji Sienkiewiczowskiej, scena główna , mało ma równych w literaturze świata. Wyzyskał tutaj twórca bogactwo asocjacji, wiążących się z postacią powstańca i emigranta, z obrazem oceanu i pojęciem Ameryki, wreszcie z „Panem Tadeuszem”; bohatera swego ukazał w momencie, w którym skupia się treść jego bolesnego a szlachetnego żywota; dał „Panu Tadeuszowi” czytelnika idealnego, a Skawińskiemu do rąk włożył idealny, jakby dla niego stworzony poemat; tę prostą, a jednak wyjątkową scenę uczynił punktem zwrotnym losu równie wyjątkowego, jak typowego – i niczym nie oddalając się od bezwzględnej rzeczywistości, wzniósł ją do wyżyn symbolu tragedii narodowej. A zarazem zmusił czytelnika, by widział owego starca wyniosłego i ową latarnię morską, daleką, samotną, i owe fale o wyspę bijące – i by widział również owe marzenia – wspomnienia, co z lat niepowrotnych i z ziemi odległej, a tak bliskiej, przyszły do latarnika – powstańca, melodią tęsknych wierszy Mickiewiczowskich znęcone.”

strona:    1    2    3  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Szybki test:

„Latarnik” nie jest opowieścią o:
a) zachowaniu świadomości i tożsamości narodowej, niezależnie od miejsca i czasu
b) poszukiwaniu prywatnego życiowego portu
c) ludzkim losie
d) powrocie po wieloletniej tułaczce do ojczyzny
Rozwiązanie

Ostatnie słowa noweli „Latarnik” aluzyjnie nawiązują do:
a) „Potopu”
b) „Kordiana”
c) „Pana Tadeusza”
d) „Mazurka Dąbrowskiego”
Rozwiązanie

Nowelę „Latarnik” możemy zaliczyć do nowel:
a) pedagogicznych
b) socjologicznych
c) filozoficznych
d) psychologicznych
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

„Bartek Zwycięzca”
„Bartek Zwycięzca” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Bartka Słowika
Czas i miejsce akcji „Bartka Zwycięzcy”
Geneza „Bartka Zwycięzcy”
Problematyka „Bartka Zwycięzcy”
Interpretacja tytułu – „Bartek Zwycięzca”
Narracja i styl w noweli „Bartek Zwycięzca”
Kompozycja „Bartka Zwycięzcy”
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Bartka Zwycięzcy”
Plan wydarzeń „Bartka Zwycięzcy”
Motywy literackie w noweli „Bartek Zwycięzca”
Najważniejsze cytaty z noweli „Bartek Zwycięzca”

„Janko Muzykant”
„Janko Muzykant” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Janka Muzykanta
Czas i miejsce akcji „Janka Muzykanta”
Geneza „Janka Muzykanta”
Problematyka „Janka Muzykanta”
Kompozycja „Janka Muzykanta”
Znaczenie tytułu noweli „Janko Muzykant”
Narracja i styl w „Janku Muzykancie”
Plan wydarzeń „Janka Muzykanta”
Motywy literackie w „Janku Muzykancie”
Ekranizacja „Janka Muzykanta”
Najważniejsze cytaty z „Janka Muzykanta”

„Latarnik”
„Latarnik” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Skawińskiego – „Odyseusza – emigranta”
Geneza „Latarnika”
Czas i miejsce akcji „Latarnika”
Skawiński - dzieje głównego bohatera
Problematyka „Latarnika”
Wyjaśnienie tytułu noweli „Latarnik”
Plan wydarzeń „Latarnika”
Konstrukcja i narracja „Latarnika”
Motywy literackie w „Latarniku”
Najważniejsze cytaty z „Latarnika”

„Sachem”
„Sachem” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Sachema
Czas i miejsce akcji noweli „Sachem”
Geneza noweli „Sachem”
Wyjaśnienie tytułu „Sachem”
Konstrukcja noweli „Sachem”
Pozostali bohaterowie noweli „Sachem”
Plan zdarzeń noweli „Sachem”
Motywy literackie w „Sachemie”
Najważniejsze cytaty noweli „Sachem”

„Szkice węglem”
„Szkice węglem” – streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji noweli „Szkice węglem”
Geneza „Szkiców węglem”
Charakterystyka Wawrzona Rzepy
Charakterystyka Marii Rzepowej
Charakterystyka Zołzikiewicza
Problematyka „Szkiców węglem”
Narracja i styl w noweli „Szkice węglem”
Konstrukcja „Szkiców węglem”
Interpretacja tytułu – „Szkice węglem”
Pozostali bohaterowie „Szkiców węglem”
Motywy literackie w noweli „Szkice węglem”
Plan wydarzeń noweli „Szkice węglem”
Ekranizacja „Szkiców węglem”
Najważniejsze cytaty z noweli „Szkice węglem”

„Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
„Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Michasia
Czas i miejsce akcji „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Geneza „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Problematyka „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Narracja w noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Kompozycja i styl noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Wyjaśnienie tytułu „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Charakterystyka pozostałych bohaterów noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Plan wydarzeń noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Motywy literackie w noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Najważniejsze cytaty z noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”

Inne
Henryk Sienkiewicz - biografia
Nowelistyka Henryka Sienkiewicza
Twórczość Sienkiewicza
Kalendarium życia Henryka Sienkiewicza
O Sienkiewiczu powiedzieli...
Sienkiewicz - ciekawostki
Nowela jako gatunek. Wyznaczniki
Bibliografia





Tagi: