Geneza noweli „Sachem” ostatnidzwonek.pl
      Nowele Sienkiewicza | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczeniaopracowaniabohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Nowele Sienkiewicza

Geneza noweli „Sachem”

„Sachem” zaliczany jest do cyklu nowel amerykańskich. Powstał w 1883 roku. Nowelę poprzedziła dyskusja publicystyczna dotycząca analogii między sytuacją Indian w Stanach Zjednoczonych a Polaków w zaborze pruskim, zagrożonych „szowinistyczną polityką Bismarcka”- premiera Prus, niemieckiego kanclerza, zwanego też Żelaznym Kanclerzem, walczącego z kościołem katolickim i stosującego politykę germanizacji.

[zr]„Wątek fabularny tej noweli nawiązywał do rzeczywistej sytuacji Indian, tępionych bezlitośnie przez białych zdobywców nowego lądu, a kronikarska relacja dziejów wytępionego plemienia była jak gdyby wprost przeniesiona z „Listów z podróży do Ameryki”. Wydaje się jednak, ze amerykańska tematyka utworu posłużyła pisarzowi tylko jako pretekst do podjęcia polskiej kwestii narodowej w wersji szczególnie drażliwej. Zaatakowana tu została niezwykle ostro postawa serwilizmu (służalczości, poddaństwa) tych, którzy ocaleli z pogromu, wobec tych, którzy im ten pogrom przynieśli.” (A. Nofer – Ładyka, „Henryk Sienkiewicz”, Warszawa 1988)[/zr]

Sienkiewicz ukazał w „Sachemie” zagrożenia i możliwe konsekwencje wynarodowienia. Utwór stał się metaforą losów Polaków żyjących pod zaborami, poddanych presji rusyfikacji i germanizacji.

Problematyka „Sachema”
Miniatura Sienkiewicza jest utworem podejmującym problematykę patriotyzmu. Losy uciskanych Indian, eksterminacja plemienia Czarnych Wężów oraz dzieje tytułowego Sachema posłużyły autorowi jako metafora losów Polaków żyjących pod zaborami. Indiańska osada Chiavatta została zniszczona przez niemieckich kolonistów, którzy zajęli podbite terytorium, wytępili mieszkańców i zbudowali „cywilizowaną” Antylopę z „kamiennymi wigwamami”. Ostatnie dziecko pokolenia Indian – syn wodza – Sachem nie pamięta dokładnie przeszłości, posługuje się nawet językiem najeźdźcy. Dzieło miało przestrzegać współczesnych, żyjących w epoce zaborów, przed tragicznym skutkiem wynarodowienia, utraty świadomości i tożsamości narodowej, a do tego przecież zmierzała polityka okupantów: Austrii, Prus i Rosji.


[zr]Kwestia rusyfikacji i germanizacji – Polska w latach 1772 – 1918 pozostawała we władaniu obcych mocarstw, których celem było wynarodowienie ludności oraz zniszczenie polskiego dorobku kulturowego. Ograniczano Polaków w sferze duchowej i ekonomicznej. Państwa zaborcze hamowały rozwój gospodarczy i przemysłowy Polski. Austria i Rosja przez długi czas utrudniały w polskich dzielnicach rozbudowę linii komunikacyjnych. Nie dopuszczano Polaków do stanowisk urzędniczych, zwłaszcza wyższych: w administracji, w wojsku, w sądownictwie, w szkolnictwie. Starano się odsunąć ich od możliwości zajmowania się sprawami państwa. Fizyczna egzystencja ludności została zagrożona, ale dokonano zamachu również na egzystencję duchową. Celem zamachu było zniszczenie polskości, odcięcie narodu od jego korzeni. Atak był umiejętnie zaplanowany, skierowany na te aspekty, które decydują o tożsamości narodowej, czyli na język, kulturę ojczystą i miłość swojego państwa. Okres zaborów przysporzył Polsce olbrzymich szkód materialnych, duchowych, kulturalnych, zahamował rozwój ekonomiczny i gospodarczy, niemniej nie zniszczył polskości. [/zr]

Atak niemieckich kolonistów na indiańską osadę przypomina ekspansję państw zaborczych, stosujących podobną taktykę wobec Polaków: „Osadnicy więc z Berlina, Grundenau i Harmonii zebrali się pewnej księżycowej nocy w liczbie czterechset i wezwawszy na pomoc Meksykanów z La Ora, napadli na uśpioną Chiavattę. (...) Chiavatta została spaloną, a mieszkańcy bez różnicy wieku i płci w pień wycięci. Ocalały tylko małe oddziałki wojowników, które w tym czasie wyszły na łowy. (...)” Na zdobytej ziemi powstało nowe miasto, wyrosło młode pokolenie, nie pamiętano już o czerwonoskórych Indianach. Mieszkańcy żyli dostatnio, szukając rozrywek w lokalu „Pod Złotym Słońcem”. „Ostatni potomek królów” – Sachem portretuje tych, którzy godzą się z systemem zaborczych represji i tracą poczucie odrębności narodowej, to także ostrzeżenie przed konsekwencjami wynarodowienia. Pełen dramaturgii występ Sachema kontrastuje z wizerunkiem walecznego Indianina, który po cyrkowym pokazie zbiera pieniądze do blaszanej miski, je knedle i pije piwo w okolicznym barze. Wizerunek upokorzonego cyrkowca odbija klęskę prześladowanych jednostek, które uległy presji zaborcy. Tym samym autor zaakcentował zjawisko przemocy, podkreślił okrucieństwo agresora wobec ofiary.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Szybki test:

„Sachem” zaliczany jest do cyklu nowel:
a) powstańczych
b) indiańskich
c) amerykańskich
d) podróżniczych
Rozwiązanie

„Sachem” powstał w:
a) 1883 roku
b) 1880 roku
c) 1876 roku
d) 1886 roku
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

„Bartek Zwycięzca”
„Bartek Zwycięzca” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Bartka Słowika
Czas i miejsce akcji „Bartka Zwycięzcy”
Geneza „Bartka Zwycięzcy”
Problematyka „Bartka Zwycięzcy”
Interpretacja tytułu – „Bartek Zwycięzca”
Narracja i styl w noweli „Bartek Zwycięzca”
Kompozycja „Bartka Zwycięzcy”
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Bartka Zwycięzcy”
Plan wydarzeń „Bartka Zwycięzcy”
Motywy literackie w noweli „Bartek Zwycięzca”
Najważniejsze cytaty z noweli „Bartek Zwycięzca”

„Janko Muzykant”
„Janko Muzykant” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Janka Muzykanta
Czas i miejsce akcji „Janka Muzykanta”
Geneza „Janka Muzykanta”
Problematyka „Janka Muzykanta”
Kompozycja „Janka Muzykanta”
Znaczenie tytułu noweli „Janko Muzykant”
Narracja i styl w „Janku Muzykancie”
Plan wydarzeń „Janka Muzykanta”
Motywy literackie w „Janku Muzykancie”
Ekranizacja „Janka Muzykanta”
Najważniejsze cytaty z „Janka Muzykanta”

„Latarnik”
„Latarnik” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Skawińskiego – „Odyseusza – emigranta”
Geneza „Latarnika”
Czas i miejsce akcji „Latarnika”
Skawiński - dzieje głównego bohatera
Problematyka „Latarnika”
Wyjaśnienie tytułu noweli „Latarnik”
Plan wydarzeń „Latarnika”
Konstrukcja i narracja „Latarnika”
Motywy literackie w „Latarniku”
Najważniejsze cytaty z „Latarnika”

„Sachem”
„Sachem” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Sachema
Czas i miejsce akcji noweli „Sachem”
Geneza noweli „Sachem”
Wyjaśnienie tytułu „Sachem”
Konstrukcja noweli „Sachem”
Pozostali bohaterowie noweli „Sachem”
Plan zdarzeń noweli „Sachem”
Motywy literackie w „Sachemie”
Najważniejsze cytaty noweli „Sachem”

„Szkice węglem”
„Szkice węglem” – streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji noweli „Szkice węglem”
Geneza „Szkiców węglem”
Charakterystyka Wawrzona Rzepy
Charakterystyka Marii Rzepowej
Charakterystyka Zołzikiewicza
Problematyka „Szkiców węglem”
Narracja i styl w noweli „Szkice węglem”
Konstrukcja „Szkiców węglem”
Interpretacja tytułu – „Szkice węglem”
Pozostali bohaterowie „Szkiców węglem”
Motywy literackie w noweli „Szkice węglem”
Plan wydarzeń noweli „Szkice węglem”
Ekranizacja „Szkiców węglem”
Najważniejsze cytaty z noweli „Szkice węglem”

„Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
„Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Michasia
Czas i miejsce akcji „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Geneza „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Problematyka „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Narracja w noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Kompozycja i styl noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Wyjaśnienie tytułu „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Charakterystyka pozostałych bohaterów noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Plan wydarzeń noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Motywy literackie w noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Najważniejsze cytaty z noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”

Inne
Henryk Sienkiewicz - biografia
Nowelistyka Henryka Sienkiewicza
Twórczość Sienkiewicza
Kalendarium życia Henryka Sienkiewicza
O Sienkiewiczu powiedzieli...
Sienkiewicz - ciekawostki
Nowela jako gatunek. Wyznaczniki
Bibliografia





Tagi: