Nowele Sienkiewicza | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczeniaopracowaniabohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Nowele Sienkiewicza

Charakterystyka Janka Muzykanta

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Ewa Petniak

„Przyszło to na świat wątłe, słabe.” – tak zaczyna się biograficzna opowieść o małym, wiejskim „muzyku”, głównym bohaterze noweli Henryka Sienkiewicza pt. „Janko Muzykant”. Historia Janka obejmuje dziesięć lat z jego życia, bo tylko tyle dane było mu przeżyć. Matka powiła chłopca w bólach, i ani jej, ani jemu nie przepowiadano długiego życia. Kumy zmówiły nad łóżkiem „położnicy” modlitwy i same ochrzciły dziecko, potem wezwano księdza. Niebawem matka i syn poczuli się lepiej.

Chłopak często chorował, „aż w czwartym roku okukała kukułka na wiosnę chorobę, więc się poprawił i w jakim takim zdrowiu doszedł do dziesiątego roku życia.” Mimo to „chudy był zawsze i opalony, z brzuchem wydętym, a zapadłymi policzkami; czuprynę miał konopną, białą prawie i spadającą na jasne, wytrzeszczone oczy, patrzące na świat, jakby w jakąś niezmierną dalekość wpatrzone.” W zimie często siadywał za piecem, gdzie krył się z płaczem z powodu zimna i głodu. Matka Janka – kobieta biedna, stroskana codziennością, kochała jedynaka na swój sposób, niemniej często biła go i nazywała „odmieńcem”.

Malec różnił się od innych dzieci, nie kwapił się do obowiązków, znikał na całe dnie, by pośród pól i łąk przysłuchiwać się melodiom natury. „W polu grała mu bylica, w sadku pod chałupą ćwirkotały wróble, aż się wiśnie trzęsły! Wieczorami słuchiwał wszystkich głosów, jakie są na wsi, i pewno myślał sobie, że cała wieś gra. Jak posłali go do roboty, żeby gnój rozrzucał, to mu nawet wiatr grał w widłach.” Miejscowi nazywali go „ladacem”, bo nie rwał się do roboty i nie rokował na zaradnego gospodarza. Ze względu na muzyczną pasję w pamięci wszystkich tkwił jako „Janko Muzykant”. Na domiar „złego” był bardzo wrażliwy. Matka nie mogła zabierać go ze sobą do kościoła, ponieważ gdy tylko usłyszał dźwięk organów lub melodyjny śpiew, oczy zachodziły mu mgłą i zdawało się „jakby już nie z tego świata patrzyły...”

Wieczorami chadzał pod karczmę, by słuchać dźwięków instrumentów i dziewczęcych śpiewów. Stójka nieraz go stamtąd przeganiał. Janko pragnął choć raz w życiu zagrać na prawdziwych skrzypcach. Miał do tego talent. Własnoręcznie zrobił sobie prowizoryczne skrzypce z końskiego włosia i gonta, „brzęczały cicho, bardzo cichutko (...). Grał jednak na nich od rana do wieczora, choć tyle za to odbierał szturchańców, ze w końcu wyglądał jak obite jabłko niedojrzałe.” Chudł coraz bardziej, jakby żył tylko „chęcią posiadania skrzypek”. Prości ludzie, obarczeni obowiązkami, nieustannie toczący walkę o byt, nie rozumieli jego miłości do muzyki.


Malec zakradał się wieczorową porą do dworu, by słuchać gry lokaja. Skusił się któregoś razu i postanowił zrealizować swoje dziecinne marzenie. Schowany w łopuchach uparcie czekał, aż będzie mógł zbliżyć się do kredensu i dotknąć skrzypiec. Z dala, w poświacie księżyca, instrument wyglądał jak zaczarowany: „W onym blasku widać było wszystko doskonałe: wcięte boki, struny i zagiętą rączkę. Kołeczki przy niej świeciły jak robaczki świętojańskie, a wzdłuż zwieszał się smyczek na kształt srebrnego pręta...” Cały świat przyrody zdawał się sprzyjać zamiarom malca.
Skrzypce wydały cichy, płaczliwy ton, gdy Janek leciutko je potrącił. Delikatny dźwięk zmącił ciszę i zbudził lokaja. Chłopca biciem skarcono za próbę kradzieży, po czym postawiono przed sądem u wójta. „Popatrzyli na niego wójt i ławnicy, jak stał przed nimi z palcem w gębie, z wytrzeszczonymi oczyma, mały, chudy, zamorusany, obity, niewiedzący, gdzie jest i czego od niego chcą?”

Nakazano stójce – Stachowi, by „przetrzepał” skórę złodziejaszkowi. Stróż gorliwie wypełnił swoją „misję”. Omdlałego chłopca zabrała do domu matka. Dziecko było słabe i mocno pobite. Po dwóch dniach skonało. Przed śmiercią Janko pytał matkę: „- Matulu, Pan Bóg mi da w niebie prawdziwe skrzypki?” Uwierzył, iż w niebie będzie mógł rozwijać swoją pasję, i że tam nikt już nie będzie potępiał jego miłości do muzyki.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

„Bartek Zwycięzca”
„Bartek Zwycięzca” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Bartka Słowika
Czas i miejsce akcji „Bartka Zwycięzcy”
Geneza „Bartka Zwycięzcy”
Interpretacja tytułu – „Bartek Zwycięzca”
Problematyka „Bartka Zwycięzcy”
Kompozycja „Bartka Zwycięzcy”
Narracja i styl w noweli „Bartek Zwycięzca”
Plan wydarzeń „Bartka Zwycięzcy”
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Bartka Zwycięzcy”
Motywy literackie w noweli „Bartek Zwycięzca”
Najważniejsze cytaty z noweli „Bartek Zwycięzca”

„Janko Muzykant”
„Janko Muzykant” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Janka Muzykanta
Czas i miejsce akcji „Janka Muzykanta”
Geneza „Janka Muzykanta”
Problematyka „Janka Muzykanta”
Znaczenie tytułu noweli „Janko Muzykant”
Kompozycja „Janka Muzykanta”
Plan wydarzeń „Janka Muzykanta”
Narracja i styl w „Janku Muzykancie”
Motywy literackie w „Janku Muzykancie”
Ekranizacja „Janka Muzykanta”
Najważniejsze cytaty z „Janka Muzykanta”

„Latarnik”
„Latarnik” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Skawińskiego – „Odyseusza – emigranta”
Geneza „Latarnika”
Czas i miejsce akcji „Latarnika”
Skawiński - dzieje głównego bohatera
Wyjaśnienie tytułu noweli „Latarnik”
Problematyka „Latarnika”
Konstrukcja i narracja „Latarnika”
Plan wydarzeń „Latarnika”
Motywy literackie w „Latarniku”
Najważniejsze cytaty z „Latarnika”

„Sachem”
„Sachem” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Sachema
Czas i miejsce akcji noweli „Sachem”
Geneza noweli „Sachem”
Wyjaśnienie tytułu „Sachem”
Konstrukcja noweli „Sachem”
Plan zdarzeń noweli „Sachem”
Pozostali bohaterowie noweli „Sachem”
Motywy literackie w „Sachemie”
Najważniejsze cytaty noweli „Sachem”

„Szkice węglem”
„Szkice węglem” – streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji noweli „Szkice węglem”
Geneza „Szkiców węglem”
Problematyka „Szkiców węglem”
Charakterystyka Zołzikiewicza
Charakterystyka Marii Rzepowej
Charakterystyka Wawrzona Rzepy
Interpretacja tytułu – „Szkice węglem”
Konstrukcja „Szkiców węglem”
Narracja i styl w noweli „Szkice węglem”
Pozostali bohaterowie „Szkiców węglem”
Plan wydarzeń noweli „Szkice węglem”
Motywy literackie w noweli „Szkice węglem”
Ekranizacja „Szkiców węglem”
Najważniejsze cytaty z noweli „Szkice węglem”

„Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
„Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Michasia
Czas i miejsce akcji „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Geneza „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Problematyka „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Wyjaśnienie tytułu „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Kompozycja i styl noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Narracja w noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Plan wydarzeń noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Charakterystyka pozostałych bohaterów noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Motywy literackie w noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Najważniejsze cytaty z noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”

Inne
Henryk Sienkiewicz - biografia
Nowelistyka Henryka Sienkiewicza
Kalendarium życia Henryka Sienkiewicza
Twórczość Sienkiewicza
O Sienkiewiczu powiedzieli...
Sienkiewicz - ciekawostki
Nowela jako gatunek. Wyznaczniki
Bibliografia





Tagi: