„Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela” – streszczenie szczegółowe ostatnidzwonek.pl
      Nowele Sienkiewicza | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczeniaopracowaniabohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Nowele Sienkiewicza

„Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela” – streszczenie szczegółowe

Prywatny nauczyciel z Poznania (dawny zabór pruski) – pan Wawrzynkiewicz relacjonuje dzieje jedenastoletniego chłopca – Michasia.

Pracował z nim jako korepetytor, pomagając mu w nauce i odrabianiu lekcji. Michaś uczęszczał do szkoły pruskiej, gdzie uczono wielu przedmiotów, w tym łaciny i greki, ale największy nacisk kładziono na naukę języka niemieckiego będącego językiem wykładowym. Zwracano uwagę dzieci na akcent, a w szkole nie można było rozmawiać po polsku. Łamanie zasad groziło wydaleniem z placówki. Ponadto drwiono z języka polskiego, wyśmiewano polską tradycję i obyczaje. Za najlepszych uważano uczniów, którzy skrzętnie stosowali się do narzuconych zasad. Michaś mieszkał ze swoim pedagogiem w skromnym, wynajętym mieszkaniu.

Częstokroć budził nauczyciela blask lampy – to chłopiec, siedząc przy stoliku, wciąż powtarzał zadania domowe. Przykładał się do lekcji, ponieważ był średnio zdolnym uczniem, ale ambitnym. Pragnął ponadto sprostać oczekiwaniom matki – pani Marii, która dostrzegała w nim ogromne zdolności. Pani Maria, kobieta jeszcze młoda, choć słabego zdrowia, zamieszkiwała wraz z młodszą córką Lolą w Zalesinie. Po śmierci męża została sama z dwójką sierot. Syn był jej nadzieją na przyszłość.

Wawrzynkiewicz, widząc ślęczącego po nocach wychowanka, gonił go z powrotem do łóżka, lecz ten nalegał, by mógł dalej się uczyć. „Może powinienem był nie pozwolić, by dziecko męczyło się nad siły, ale cóżem miał robić? Musiał przecie wyuczyć się co dzień choć jako tako lekcyj, bo inaczej usunięto by go ze szkół (...)” – zanotował później w pamiętniku.

Nadmierny wysiłek umysłowy podkopywał zdrowie chłopca. Pan Wawrzynkiewicz starał się zabierać go na spacery, by odpoczął psychicznie. Dziecko wolny czas wolało poświęcać nauce. Nauczyciel z żalem obserwował, jak Michaś pakując książki, uginał się pod ciężarem tornistra. Zwracał się z tym do niemieckich profesorów ze szkoły, ale ci byli bezwzględni i zarzucali korepetytorowi, że zbytnio rozpieszcza podopiecznego, skarżyli się na polski akcent Michasia. On sam inaczej pojmował kwestię kształcenia. Według niego nie należało przeciążać dziecka nauką, powinno ono mieć także czas na zabawę, korzystać z przywilejów dzieciństwa. Zbytni nacisk tłumił osobowość małego człowieka, zagrażał jego tożsamości. Na takich założeniach opierała się pruska szkoła usiłująca zgermanizować Polaków.


Chłopak bardzo przeżywał niepowodzenia szkolne. Płakał wówczas i rozpaczał, obiecując uczyć się jeszcze więcej. Pragnął mieć dobre oceny, by nie sprawiać kłopotu ukochanej matce. Obawiał się, że przysparzając jej cierpień, przyczyni się do pogorszenia zdrowia kobiety. Pani Maria utrzymywała regularny kontakt z pedagogiem, a ten donosił jej o postępach syna.

Wawrzynkiewicz wspomniał swoją przeszłość. Gdy był w wieku Michasia, nic nie zagrażało jego dziecięcej wolności. Ganiał gołębie po ulicach, „grywał w pliszki pod ratuszem”, zdarzało się, że męczył go kaszel, ale ignorował to. Czasem, jak coś przeskrobał, dostawał w skórę, płakał, ale dalej płatał figle. Cieszył się każdą chwilą i korzystał z uroków dzieciństwa. Jego wizja zupełnie nie przystawała do tej, którą obserwował, patrząc na zmęczonego Michasia. Nauczyciel nie zawsze był szczęśliwy, wiele się napracował i wycierpiał. Trudne doświadczenia życiowe nauczyły go współczucia i szacunku dla cudzego nieszczęścia. Widząc udrękę wychowanka, przeżywał duchowe rozterki.
Od sześciu lat uczył chłopca. Przywiązał się do niego i traktował niemal jak własnego syna, tym bardziej, że Michaś był dzieckiem kobiety, którą Wawrzynkiewicz pokochał już wcześniej. Ona pochodziła z zamożnego domu, była szlachcianką, miała spory i wartościowy majątek, ale utraciła jego znaczną część wskutek różnych dziejowych burz (powstania narodowe). Pani Maria zaliczała się do grona osób szczególnie wrażliwych na krzywdę ludzką, zdolna była do największych poświęceń. „Ten rodzaj ludzi ginie też zaraz (...) z góry są na śmierć skazani, bo przychodzą na świat z wadą serca – za dużo kochają.” Wawrzynkiewicz widział śmierć ojca Michasia. Pani Maria bardzo to przeżyła, jej wdowieństwo wydawało się pedagogowi niemal świętością. Swojego uczucia do kobiety nie nazywał miłością, a raczej religią. Chłopiec zaskakująco przypominał matkę, był do niej fizycznie podobny. Miał te samo oczy, rysy twarzy, włosy i niemal identyczny głos.

strona:    1    2    3    4  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Szybki test:

Michaś z noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela” po raz pierwszy dostał naganę:
a) za mówienie po polsku
b) za znęcanie się nad kolegami
c) za nieodrobienie lekcji
d) za obrazę nauczyciela
Rozwiązanie

Michaś, bohater noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela” podczas trwania akcji miał:
a) 9 lat
b) 11 lat
c) 16 lat
d) 15 lat
Rozwiązanie

Bohater noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela” największy problem w szkole miał z:
a) przyswajaniem niemieckich słów
b) niemiecką gramatyką
c) łacińskimi słówkami
d) niemieckim akcentem
Rozwiązanie

Więcej pytań

Zobacz inne artykuły:

„Bartek Zwycięzca”
„Bartek Zwycięzca” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Bartka Słowika
Czas i miejsce akcji „Bartka Zwycięzcy”
Geneza „Bartka Zwycięzcy”
Problematyka „Bartka Zwycięzcy”
Interpretacja tytułu – „Bartek Zwycięzca”
Narracja i styl w noweli „Bartek Zwycięzca”
Kompozycja „Bartka Zwycięzcy”
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Bartka Zwycięzcy”
Plan wydarzeń „Bartka Zwycięzcy”
Motywy literackie w noweli „Bartek Zwycięzca”
Najważniejsze cytaty z noweli „Bartek Zwycięzca”

„Janko Muzykant”
„Janko Muzykant” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Janka Muzykanta
Czas i miejsce akcji „Janka Muzykanta”
Geneza „Janka Muzykanta”
Problematyka „Janka Muzykanta”
Kompozycja „Janka Muzykanta”
Znaczenie tytułu noweli „Janko Muzykant”
Narracja i styl w „Janku Muzykancie”
Plan wydarzeń „Janka Muzykanta”
Motywy literackie w „Janku Muzykancie”
Ekranizacja „Janka Muzykanta”
Najważniejsze cytaty z „Janka Muzykanta”

„Latarnik”
„Latarnik” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Skawińskiego – „Odyseusza – emigranta”
Geneza „Latarnika”
Czas i miejsce akcji „Latarnika”
Skawiński - dzieje głównego bohatera
Problematyka „Latarnika”
Wyjaśnienie tytułu noweli „Latarnik”
Plan wydarzeń „Latarnika”
Konstrukcja i narracja „Latarnika”
Motywy literackie w „Latarniku”
Najważniejsze cytaty z „Latarnika”

„Sachem”
„Sachem” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Sachema
Czas i miejsce akcji noweli „Sachem”
Geneza noweli „Sachem”
Wyjaśnienie tytułu „Sachem”
Konstrukcja noweli „Sachem”
Pozostali bohaterowie noweli „Sachem”
Plan zdarzeń noweli „Sachem”
Motywy literackie w „Sachemie”
Najważniejsze cytaty noweli „Sachem”

„Szkice węglem”
„Szkice węglem” – streszczenie szczegółowe
Czas i miejsce akcji noweli „Szkice węglem”
Geneza „Szkiców węglem”
Charakterystyka Wawrzona Rzepy
Charakterystyka Marii Rzepowej
Charakterystyka Zołzikiewicza
Problematyka „Szkiców węglem”
Narracja i styl w noweli „Szkice węglem”
Konstrukcja „Szkiców węglem”
Interpretacja tytułu – „Szkice węglem”
Pozostali bohaterowie „Szkiców węglem”
Motywy literackie w noweli „Szkice węglem”
Plan wydarzeń noweli „Szkice węglem”
Ekranizacja „Szkiców węglem”
Najważniejsze cytaty z noweli „Szkice węglem”

„Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
„Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela” – streszczenie szczegółowe
Charakterystyka Michasia
Czas i miejsce akcji „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Geneza „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Problematyka „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Narracja w noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Kompozycja i styl noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Wyjaśnienie tytułu „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Charakterystyka pozostałych bohaterów noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Plan wydarzeń noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Motywy literackie w noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”
Najważniejsze cytaty z noweli „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela”

Inne
Henryk Sienkiewicz - biografia
Nowelistyka Henryka Sienkiewicza
Twórczość Sienkiewicza
Kalendarium życia Henryka Sienkiewicza
O Sienkiewiczu powiedzieli...
Sienkiewicz - ciekawostki
Nowela jako gatunek. Wyznaczniki
Bibliografia





Tagi: